سنگ درب قلعه اسفاد قدیم
شاید باورتون نشه ولی روزگاری این سنگ نقش درب قلعه اسفاد را بازی می کرد . به این صورت که با شروع شب، چند تن از مردان روستا با استفاده از چوبی در سوراخ مرکز سنگ، آن را جابجا کرده و در مدخل اصلی ورودی روستا قرار می دادند و صبحها برمی داشتند. با این کار هم از ورود حیوانات وحشی و هم از ورود اجانب که آن زمان افغانها بوده اند جلوگیری می شد و به این صورت امنیت قلعه برقرار بود.
بافت قلعه قدیم اسفاد خشتی و گلی و مجموعه ای از کوچه های سرپوشیده یا دالان هایی بوده که همگی به هم راه داشته اند . آثار و بقایای قلعه پس از زلزله مهیب سال 1376 به کلی از بین رفت و این سنگ هم اکنون به شهرک جدید انتقال پیدا کرده و در معرض دید عموم قرار گرفته است.
البته این قلعه اولین یا قدیمی ترین قلعه اسفاد نبوده و آثارسکونت اسفادیهای باستان در قلعه هایی قدیمی تر در بالادست اسفاد و در مجاورت مظهر قنات مشهود است.
این سنگ نه کارخانه ای و نه صنعتی و نه ریخته نیست . بلکه اثار دستان مردانی ایست زحمتکش و پر غرور که ماه ها ان را از کوه منتخب و با چکش و دست چیده می کردند .
اسفاد پر غرور من ای قلب زیرکوه
احمد محمدی
- ۹۹/۱۱/۲۱
با سپاس از شما بخاطر افزودن سطر آخر.
ظاهراً کاربرد اولیه این سنگ برای آسیاب آبی اسفاد بوده که بعد از تعطیلی آسیاب به درب قلعه تغییر کاربری داده